Tabletki nasenne na receptę: co jest zarejestrowane w Polsce
Przegląd substancji stosowanych przy bezsenności, z podziałem na grupy i kategoriami dostępności z Rejestru Produktów Leczniczych. Bez rankingu najmocniejszych tabletek, bo taki ranking nie ma sensu klinicznego.
Cztery grupy, z których lekarz wybiera
Nazwa tabletki nasenne jest w aptece myląca, bo pod hasłem problem ze snem kryją się preparaty o zupełnie różnym mechanizmie. Poniżej podział, którym posługuje się lekarz przy wypisywaniu recepty.
Leki nasenne działające na receptor benzodiazepinowy
Do tej grupy należą zolpidem, zopiklon i eszopiklon, potocznie nazywane lekami Z. Skracają czas zasypiania i są przeznaczone do krótkiego stosowania, bo przy dłuższym pojawia się tolerancja, a odstawienie potrafi wywołać nawrót bezsenności silniejszy niż przed leczeniem. W rejestrze zolpidem występuje głównie jako tabletka 10 mg, zopiklon w mocach 3,75 mg, 5 mg i 7,5 mg, a eszopiklon (Esogno) w mocach 1 mg, 2 mg i 3 mg.
Benzodiazepiny nasenne
Temazepam (Signopam, Teseda 10 mg), estazolam (2 mg), nitrazepam (Nitrazepam GSK, Nomefren 5 mg) i lormetazepam (Noctofer 0,5 mg oraz 1 mg). Działają dłużej niż leki Z, przez co częściej zostawiają senność następnego dnia. Ryzyko uzależnienia rośnie razem z czasem stosowania, dlatego lekarz pyta o poprzednie recepty i o to, kto je wystawiał.
Leki przeciwhistaminowe o działaniu nasennym
Doksylamina w mocy 25 mg, hydroksyzyna (Atarax, Hydroxyzinum Adamed, Comfortin) w tabletkach 10 mg i 25 mg oraz w syropie, a także prometazyna (Diphergan 10 mg i 25 mg). Senność bierze się tu z blokowania receptorów histaminowych. Ta grupa nie uzależnia w mechanizmie znanym z benzodiazepin, za to daje typowe dla leków przeciwhistaminowych pierwszej generacji objawy: suchość w ustach, zaparcia, zaburzenia widzenia i ospałość rano.
Leki przeciwdepresyjne przepisywane wieczorem
Trazodon (Trittico CR 75 mg i 150 mg, Trittico XR 150 mg i 300 mg, Trazodone Neuraxpharm 50-150 mg), doksepina (Doxepin Teva 10 mg i 25 mg) oraz mirtazapina (15 mg, 30 mg, 45 mg). Wskazania rejestracyjne tych preparatów dotyczą leczenia depresji, a o zastosowaniu przy zaburzeniach snu decyduje lekarz w konkretnej sytuacji klinicznej. Bywają rozważane, gdy bezsenność idzie w parze z obniżonym nastrojem albo lękiem.
Pełne zestawienie z rejestru
| Substancja | Grupa | Przykładowe preparaty i moce | Kategoria |
|---|---|---|---|
| Zolpidem | lek Z | Stilnox, Sanval, Hypnogen, Nasen 10 mg; Nasen ODT 5 i 10 mg | Rp |
| Zopiklon | lek Z | Imovane 7,5 mg, Dobroson 7,5 mg, Sonrest 3,75 i 7,5 mg | Rp |
| Eszopiklon | lek Z | Esogno 1 mg, 2 mg, 3 mg | Rp |
| Temazepam | benzodiazepina | Signopam 10 mg, Teseda 10 mg | Rp |
| Estazolam | benzodiazepina | Estazolam TZF, Espefa, Polfarmex 2 mg | Rp |
| Nitrazepam | benzodiazepina | Nitrazepam GSK 5 mg, Nomefren 5 mg | Rp |
| Lormetazepam | benzodiazepina | Noctofer 0,5 mg i 1 mg | Rp |
| Doksylamina | przeciwhistaminowy | Noctis Forte 25 mg (Rp), Dorminox 12,5 mg (OTC) | Rp oraz OTC |
| Hydroksyzyna | przeciwhistaminowy | Atarax 10 i 25 mg, Hydroxyzinum Adamed 10 i 25 mg | Rp |
| Prometazyna | przeciwhistaminowy | Diphergan 10 mg i 25 mg, syrop 5 mg/5 ml | Rp |
| Trazodon | przeciwdepresyjny | Trittico CR 75 i 150 mg, Trazodone Neuraxpharm 50-150 mg | Rp |
| Doksepina | przeciwdepresyjny | Doxepin Teva 10 mg i 25 mg | Rp |
| Mirtazapina | przeciwdepresyjny | Mirtor, Mirtagen, Mirtazapine Bluefish 15, 30, 45 mg | Rp |
| Melatonina | regulacja rytmu | Circadin 2 mg o przedłużonym uwalnianiu (Rp), Melatonina Biofarm 2-5 mg (OTC) | Rp oraz OTC |
Dane z Rejestru Produktów Leczniczych, stan na sierpień 2026. Lista preparatów w każdej grupie jest dłuższa; podajemy te obecne na rynku najczęściej.
Poza receptą zostaje półka samoobsługowa
Poza receptą zostają preparaty ziołowe z korzeniem kozłka, szyszką chmielu, melisą i męczennicą (Valused, Nervosol TABS, Hova, Sedistress, Kalms Noc), doksylamina 12,5 mg oraz melatonina w zwykłych tabletkach. Sprawdzają się przy łagodnych, przejściowych kłopotach z zasypianiem. Jeśli problem trwa tygodniami, sam dobór mocniejszego preparatu z półki niczego nie załatwi, bo nierozpoznana pozostaje przyczyna.
Od czego zależy wybór
- Rodzaj problemu. Kłopot z zaśnięciem to inna sytuacja niż wybudzenia o trzeciej nad ranem albo przesunięty rytm po pracy zmianowej.
- Czas trwania. Bezsenność ciągnąca się miesiącami wymaga innego podejścia niż tydzień gorszego snu po stresującym wydarzeniu.
- Choroby współistniejące. Jaskra z wąskim kątem, przerost prostaty, bezdech senny, choroby wątroby i ciąża zmieniają listę dostępnych opcji.
- Pozostałe leki. Opioidy, leki przeciwpadaczkowe, część leków przeciwdepresyjnych i alkohol nakładają się na działanie leków nasennych.
- Wcześniejsze leczenie. Jeśli bierzesz lek nasenny od miesięcy, tematem konsultacji częściej jest plan wyjścia niż kolejne opakowanie. Piszemy o tym na stronie o uzależnieniu od leków nasennych.
Potrzebujesz recepty na lek nasenny
Wypełnij wywiad o swoim śnie i dotychczasowym leczeniu. O wystawieniu recepty decyduje lekarz, a przy odmowie z przyczyn medycznych opłata za konsultację wraca.
Tabletki nasenne: pytania pacjentów
Jakie tabletki nasenne są najsilniejsze?
Pytanie o najsilniejszą tabletkę prowadzi na manowce, bo skuteczność zależy od przyczyny bezsenności, a nie od siły preparatu. Benzodiazepiny działają najdłużej, ale mają największe ryzyko uzależnienia i najczęściej zostawiają senność następnego dnia. Lekarz dobiera lek do problemu, nie do oczekiwanej mocy.
Czy tabletki nasenne można kupić bez recepty?
Bez recepty dostępna jest doksylamina 12,5 mg, melatonina w zwykłych tabletkach 1-5 mg oraz preparaty ziołowe z kozłkiem, chmielem i melisą. Zolpidem, zopiklon, benzodiazepiny, hydroksyzyna i doksylamina 25 mg mają w rejestrze kategorię Rp i wymagają recepty.
Czy leki przeciwdepresyjne to leki nasenne?
Nie. Trazodon, doksepina i mirtazapina są zarejestrowane w leczeniu depresji, a nie bezsenności. Bywają rozważane wieczorem, gdy problem ze snem współistnieje z obniżonym nastrojem lub lękiem, i zawsze na podstawie decyzji lekarza.
Jak długo można brać tabletki nasenne?
Leki Z i benzodiazepiny przeznaczone są do krótkiego stosowania, a konkretny czas ustala lekarz w ulotce konkretnego preparatu i w planie leczenia. Przy dłuższym stosowaniu rośnie tolerancja, więc potrzebna jest ponowna ocena i plan odstawienia.
- Rejestr Produktów Leczniczych, wyszukiwarka preparatów i kategorii dostępności
- Rejestr Produktów Leczniczych (URPL), kategorie dostępności, moce i postacie preparatów
- pacjent.gov.pl, e-recepta i Internetowe Konto Pacjenta
- RPWDL, rejestr podmiotów wykonujących działalność leczniczą
Materiał informacyjny, nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O rozpoczęciu, zmianie i zakończeniu leczenia decyduje lekarz po indywidualnej ocenie. Dane o preparatach pochodzą z Rejestru Produktów Leczniczych; pełne dawkowanie i listę działań niepożądanych znajdziesz w ulotce konkretnego leku.