Melatonina na receptę i bez recepty: gdzie przebiega granica
Ta sama substancja występuje w aptece w dwóch trybach wydawania, a różnica nie polega na dawce. Wyjaśniamy, skąd to się bierze i kiedy melatonina rzeczywiście pomaga.
Postać decyduje, nie miligramy
Intuicja podpowiada, że recepty wymaga większa dawka. Przy melatoninie jest odwrotnie. Tabletka 5 mg w zwykłej postaci leży na półce samoobsługowej, a tabletka 2 mg o przedłużonym uwalnianiu wymaga recepty. Powód leży w sposobie działania: postać o przedłużonym uwalnianiu ma naśladować nocny profil wydzielania melatoniny w organizmie, więc została zarejestrowana jako lek z określonym wskazaniem, a nie jako preparat wspomagający zasypianie.
| Preparat | Moc | Postać | Kategoria |
|---|---|---|---|
| Circadin | 2 mg | tabletki o przedłużonym uwalnianiu | Rp |
| Melanoc PR | 2 mg | tabletki o przedłużonym uwalnianiu | Rp |
| Melatonin Senaxa | 2 mg | tabletki o przedłużonym uwalnianiu | Rp |
| Melatonina Biofarm | 2 mg, 3 mg, 5 mg | tabletki | OTC |
| Melabiorytm | 5 mg | tabletki | OTC |
| Melabiorytm B6 | 3 mg + 10 mg | tabletki | OTC |
| Melasolaren, Melatonina LEK-AM | 5 mg | tabletki | OTC |
Źródło: Rejestr Produktów Leczniczych. Poza lekami na rynku są też suplementy diety z melatoniną, które podlegają innym przepisom niż produkty lecznicze.
Kiedy melatonina pomaga, a kiedy nie
Melatonina przesuwa zegar biologiczny, więc sprawdza się przy rozjechanym rytmie dobowym: po pracy zmianowej, po locie przez kilka stref czasowych, u osób zasypiających nad ranem i budzących się w południe. Nie jest klasycznym lekiem nasennym i nie wyłącza świadomości jak zolpidem. Osoba, która budzi się o trzeciej w nocy z powodu lęku albo bólu, rzadko znajdzie tu rozwiązanie.
Znaczenie ma też pora przyjęcia. Melatonina wzięta o północy działa inaczej niż wzięta wieczorem, bo sygnał dla zegara biologicznego zależy od momentu podania. Tę część zaleceń ustala lekarz, dopasowując godzinę do Twojego rytmu, a nie do pory kładzenia się do łóżka.
Czy potrzebujesz recepty
- Zwykła melatonina wystarcza, gdy chodzi o kilka nocy po podróży albo o łagodne przesunięcie rytmu. Kupisz ją bez recepty.
- Postać o przedłużonym uwalnianiu bywa rozważana przy dłużej utrzymujących się zaburzeniach snu, po ocenie lekarza. Ta wymaga recepty.
- Choroby autoimmunologiczne, padaczka, ciąża i karmienie piersią to sytuacje, w których decyzja należy do lekarza prowadzącego.
- Leki przeciwzakrzepowe i przeciwpadaczkowe wymagają sprawdzenia interakcji przed rozpoczęciem przyjmowania melatoniny.
Jeśli problem trwa tygodniami, sensowniejszą rozmową niż wybór między 2 mg a 5 mg jest ustalenie przyczyny. Przegląd pozostałych opcji zebraliśmy na stronie tabletki nasenne na receptę, a leki niosące ryzyko uzależnienia opisujemy w tekście o uzależnieniu od leków nasennych.
Potrzebujesz recepty na lek nasenny
Wypełnij wywiad o swoim śnie i dotychczasowym leczeniu. O wystawieniu recepty decyduje lekarz, a przy odmowie z przyczyn medycznych opłata za konsultację wraca.
Melatonina: pytania pacjentów
Czy melatonina jest na receptę?
Zależy od postaci preparatu. Melatonina 2 mg w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu (Circadin, Melanoc PR, Melatonin Senaxa) ma w rejestrze kategorię Rp. Zwykłe tabletki z melatoniną w mocy od 1 mg do 5 mg mają kategorię OTC i kupisz je bez recepty.
Dlaczego melatonina 2 mg wymaga recepty, a 5 mg nie?
Decyduje postać, a nie liczba miligramów. Tabletka o przedłużonym uwalnianiu została zarejestrowana jako lek z określonym wskazaniem i podlega innym zasadom wydawania niż zwykła tabletka o szybkim uwalnianiu.
Czy melatonina uzależnia?
Melatonina nie działa na receptor benzodiazepinowy i nie wywołuje uzależnienia w mechanizmie znanym z leków nasennych. Nie oznacza to jednak, że nadaje się do przyjmowania bez końca ani że zastąpi rozpoznanie przyczyny bezsenności.
O której godzinie brać melatoninę?
Pora przyjęcia decyduje o kierunku przesunięcia zegara biologicznego, dlatego ustala ją lekarz na podstawie Twojego rytmu snu. Przyjmowanie tabletki w środku nocy, gdy sen nie przychodzi, zwykle mija się z celem.
- Rejestr Produktów Leczniczych, wyszukiwarka preparatów i kategorii dostępności
- Rejestr Produktów Leczniczych (URPL), kategorie dostępności, moce i postacie preparatów
- pacjent.gov.pl, e-recepta i Internetowe Konto Pacjenta
- RPWDL, rejestr podmiotów wykonujących działalność leczniczą
Materiał informacyjny, nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O rozpoczęciu, zmianie i zakończeniu leczenia decyduje lekarz po indywidualnej ocenie. Dane o preparatach pochodzą z Rejestru Produktów Leczniczych; pełne dawkowanie i listę działań niepożądanych znajdziesz w ulotce konkretnego leku.